کسری ناجی يکی از گزارش گران بی بی سی فارسی در گزارشی درباره بحران اقتصادی در ايران و سقوط شديد ارزش ريال در برابر دلار، گفت این بار از قول و قرارهای های توخالی دولت هم برای کنترل این وضعیت خبری نیست.

اشاره کسری ناجی به بخشی از سخنان محمود احمدی‌نژاد، رئيس‌جمهوری ايران بود که یک سال پيش گفته بود نرخ ارز بايد با کاهش يافتن، واقعی شود.

اين گزارش يکشنبه دوم بهمن ۱۳۹۰ از تلويزيون فارسی بی‌بی‌سی پخش شد.

اين قضاوت صريح درباره اينکه وعده‌های دولت "تو خالی" است، نقض‌کننده بی‌طرفی تلويزيون بی‌بی‌سی است که تلاش می‌کند به خبررسانی "بی‌طرفانه و منصفانه" بپردازد.

بی‌طرفی در روزنامه‌نگاری به اين معنا نيست که گزارش‌گر نتواند هيچ تحليلی ارائه کند، بلکه در مواردی اين تجربه روزنامه‌نگار و پيشينه ماجراست که به او کمک می‌کند تا بتواند در متن گزارش، تحليلش را هم ارائه کند.

به عنوان نمونه ايران و کشورهای غربی می‌گويند آماده برگزاری مذاکرات اتمی هستند. گزارش‌گر علاوه بر گزارش کردن اين خبر می‌تواند بر پايه تجربيات گفت‌وگوهای پيشين بگويد که چشم‌انداز آينده اين گفت‌وگوهای اتمی ممکن است سازنده و نتيجه‌‌بخش نباشد.

اما در گزارش بی‌بی‌سی درباره بحران ارزی در ايران، گزارش‌گر پا را از "تحليل" فراتر گذاشت و عملاً با "قضاوت و داوری" درباره يک سوی ماجرای بحران ارزی، اصل بی‌طرفی را نقض کرد.

"قول و قرارهای تو خالی" تحليل نيست، بلکه داوری و قضاوتی است از عملکرد دولت؛ تشخيص "تو خالی بودن يا نبودن" وعده‌های دولت بر عهده مخاطب است نه گزارش‌گر.

شمار زيادی از کارشناسان اقتصادی تأييد می‌کنند که وعده‌های دولت، "تو خالی" است، همان‌طور که مخالفان حکومت نيز از انتخابات سال ۸۸ به عنوان "کودتا" نام می‌برند اما بی‌بی‌سی هيچ‌گاه اين انتخابات را "کودتا" نخوانده، چون بر خلاف اصول حرفه‌ای‌اش است.

اين مثال درباره وضعيت اقتصادی و وعده‌های دولت نيز مصداق دارد. يعنی گزارش‌گر بی‌بی‌سی نبايد بگويد وعده‌های احمدی‌نژاد "تو خالی" است و خود را در جايگاه يک سوی اين مناقشه بنشاند.

بهتر بود گزارش‌گر بی‌بی‌سی می‌گفت وعده‌های دولت برای کنترل بازار ارز عملی نشده است يا می‌گفت وعده‌های اقتصادی دولت در سال‌های گذشته کمتر عملی شده‌اند و يا حتی می‌توانست بگويد کارشناسان اقتصادی، وعده‌های دولت را "تو خالی" می‌دانند.

علاوه بر این‌ها، دولت از برنامه‌های اقتصادی‌اش دفاع می‌کند و معتقد نیست که قول و قرارهای احمدی‌نژاد "تو خالی" است، یعنی اینکه گزارش‌گر با دو موقعیت که با یکدیگر در تضاد هستند، روبرو است. یک موقعیت احمدی‌نژاد است که از قول و قرارهایش دفاع می‌کند و موقعیت دیگر منتقدانی هستند که او را به قول و قرارهای "تو خالی" متهم می‌کنند.

گزارش‌گر در توصیف این موقعیت مناقشه‌برانگیز باید با توضیح هر دوی آن‌ها، انصاف را رعایت کند و سخنی نگوید که به سود یک گروه خاص یا علیه یک جریان خاص باشد.

سایت بی‌بی‌سی فارسی نیز درباره همین موضوع، گزارشی را کار کرده که در مقایسه با گزارش تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی، لحن بی‌طرفانه‌ای دارد.

تاریخ انتشار این مطلب: يکشنبه دوم بهمن ۱۳۹۰